Trong những năm gần đây, thị trường sưu tầm nghệ thuật và đồ cổ tại Việt Nam chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ. Từ các bộ sưu tập tư nhân đến những gallery và nhà đấu giá, nhu cầu tìm kiếm, giao dịch và lưu trữ các tác phẩm nghệ thuật ngày càng gia tăng. Tuy nhiên, cùng với sự sôi động của thị trường, vấn đề xác thực nguồn gốc và giá trị của hiện vật cũng trở thành một thách thức lớn với các nhà sưu tập và người mua.
Trước nhu cầu đó, dự án MettArt, thuộc hệ sinh thái công nghệ của MettiTech đã chính thức phát triển và giới thiệu nền tảng tra cứu và xác thực đồ cổ trực tuyến tại địa chỉ merttiart.live. Đây được xem là một bước đi nhằm thúc đẩy tính minh bạch và ứng dụng công nghệ vào lĩnh vực sưu tầm nghệ thuật tại Việt Nam.
Số hóa dữ liệu cổ vật và tác phẩm nghệ thuật
MettiArt được xây dựng như một cơ sở dữ liệu về cổ vật và tác phẩm nghệ thuật, nơi người dùng có thể tìm kiếm và đối chiếu thông tin về các hiện vật thông qua hệ thống dữ liệu đã được số hóa.
Thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm cá nhân hoặc những đánh giá chủ quan, người sưu tầm có thể tải hình ảnh hiện vật lên nền tảng để hệ thống tiền hành phân tích và so sánh với kho dữ liệu hiện có. Thông qua quá trình đối chiếu này, người dùng có thể nhận được các thông tin liên quan như niên đại, phong cách nghệ thuật, cũng như lịch sử lưu chuyển của tác phẩm nếu dữ liệu phù hợp.
Theo đội ngũ phát triển, việc xây dựng một hệ thống dữ liệu số hóa về cổ vật không chỉ giúp lưu trữ thông tin một cách khoa học mà còn góp phần tạo ra nền tảng tham chiếu cho cộng đồng sưu tầm, nghiên cứu và giao dịch nghệ thuật trong tương lai.
Ứng dụng công nghệ AI trong nhận diện hiện tại
Một trong những điểm nổi bật của MettiArt là việc ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) trong quá trình nhận diện và đối chiếu hình ảnh.
Hệ thống AI được thiết kế để phân tích các đặc điểm thị giác của hiện vật như hình dáng, hoa văn, chất liệu và phong cách, sau đó so sánh với dữ liệu đã được lưu trữ trong hệ thống. Kết quả phân tích sẽ giúp người dùng có thêm cơ sở để nhận diện và tìm hiểu thông tin về hiện vật mà họ đang sở hữu hoặc quan tâm.
Bên cạnh đó, nền tảng cũng sử dụng metadata và cơ chế lưu trữ dữ liệu nhiều lớp, nhằm đảm bảo thông tin về từng hiện vật được quản lý rõ ràng và có thể truy xuất khi cần thiết. Sự kết hợp giữa dữ liệu hóa và công nghệ AI được kỳ vọng sẽ giúp quá trình tra cứu trở nên nhanh chóng, thuận tiện hơn cho người dùng.
Hồ sơ số và mã định danh cho tác phẩm nghệ thuật
Không chỉ dừng lại ở việc tra cứu thông tin, MettiArt còn hướng tới việc xây dựng hồ sơ số (digital provenance) cho các tác phẩm nghệ thuật và cổ vật.
Sau khi được xác thực và lưu trữ trong hệ thống, mỗi hiện vật có thể được gắn mã định danh riêng, đi kèm với hồ sơ thông tin về nguồn gốc, lịch sử lưu chuyển và các dữ liệu liên quan. Điều này giúp hình thành một chuỗi thông tin minh bạch về tác phẩm, cho phép người mua bán và người bán có thể kiểm tra nguồn gốc trước khi thực hiện giao dịch.
Theo nhiều chuyên gia trong lịch vực sưu tầm, việc xây dựng hồ sơ số cho tác phẩm nghệ thuật đang trở thành xu hướng trên thế giới, đặc biệt trong bối cảnh thị trường nghệ thuật trực tuyến ngày càng phát triển.
Kết nối với các nền tảng giao dịch nghệ thuật
MettiArt được thiết kế với khả năng kết nối với các nền tảng thương mại nghệ thuật trực tiếp, bao gồm các website bán tranh và tác phẩm nghệ thuật.
Thông qua hệ thống API và mã xác thực, những tác phẩm đã được kiểm chứng trên MettiArt có thể hiện thị hồ sơ nguồn gốc được niêm yết trên các nền tảng giao dịch. Người mua vì thế có thể dễ dàng tra cứu thông tin và kiểm tra tính minh bạch của tác phẩm trước khi đưa ra quyết định.
Mô hình này được kỳ vọng sẽ giúp tăng độ tin cậy cho cá gallery, nhà đấu giá và đơn vị kinh doanh nghệ thuật, đồng thời tạo ra hệ sinh thái giao dịch minh bạch hơn cho thị trường.
Hướng tới hệ sinh thái nghệ thuật số
Theo kế hoạch phát triển trong thời gian tới, đội ngũ MetttArt dự kiến mở rộng cơ sở dữ liệu với hàng nghìn hiện vật được số hóa từ các bộ sưu tập tư nhân và gallery tại Việt Nam.
Song song đó, nền tảng cũng đang nghiên cứu và phát triển thêm các tính năng mới như NFT chứng nhận quyền sở hữu tác phẩm, cũng như hệ thống lưu trữ thông lưu trữ hồ sơ dài hạn cho các hiện vật nghệ thuật. Những giải pháp này được kỳ vọng sẽ giúp kết nối linh vực sưu tầm truyền thống với công nghệ số và thị trường nghệ thuật trực tuyến.
Công nghệ mở ra cách tiếp cận mới cho nghệ thuật
Sự xuất hiện của các nền tảng công nghệ như MettiArt cho thấy xu hướng số hóa đang dần thay đổi cách con người tiếp cận với giao dịch nghệ thuật. Việc ứng dụng AI, dữ liệu số và cơ chế xác thực minh bạch không chỉ giúp giảm rủi ro trong quá trình mua bán mà còn góp phần xây dựng một môi trường sưu tầm chuyên nghiệp hơn.
Với định hướng kết nối giữa nghệ thuật, công nghệ và cộng đồng, MettiArt kỳ vọng sẽ trở thành một công cụ hỗ trợ hữu ích cho các nhà sưu tập, gallery và những người yêu nghệ thuật trong hành trình khám phá và gìn giữ giá trị của các tác phẩm qua thời gian.